Belangrijke onderdelen van een IBA-systeem

Door de jaren heen zijn diverse IBA-systemen ontwikkeld. Ondanks verschillen in merken en ontwerpen, blijft het basisprincipe en de zuiveringsmechanismen van deze systemen gelijk: een combinatie van anaerobe zuivering in een septisch compartiment en aerobe zuivering door actieve beluchting van het afvalwater.

In dit artikel wordt de werking van een modern IBA-systeem, het Oxyfix, nader toegelicht. Afhankelijk van de vuil- en waterbelasting kan dit systeem uit één of meerdere tanks bestaan. Drie hoofdonderdelen zijn in elk systeem aanwezig (zie afbeelding):

1. Voorbezink compartiment
2. Beluchte zone
3. Nabezink compartiment

1. Voorbezink compartiment

Het voorbezink compartiment van een IBA-systeem functioneert als een septic tank. Hier bezinken vaste en zwevende stoffen langzaam naar de bodem. Anaerobe bacteriën breken de eerste verontreinigingen af onder zuurstofarme omstandigheden. Dit resulteert in de ophoping van slib op de bodem, dat bestaat uit bacteriekoloniën en onafbreekbare materialen.

De scheiding van stoffen in het septische compartiment is gebaseerd op dichtheid:

• Zware vaste stoffen zoals voedselresten en ontlasting zakken naar de bodem.
• Opgeloste stoffen blijven in de waterlaag aanwezig.
• Lichtere stoffen zoals vetten en wc-papier drijven aan de oppervlakte.

De bacteriën in dit compartiment verbruiken vrijwel alle zuurstof, waardoor het water zuurstofarm blijft (< 0,5 mg/L). Anaerobe afbraakprocessen zetten organische verontreinigingen om in methaangas (CH4) en koolstofdioxide (CO2).

Typische organische vervuilers die in dit compartiment worden afgebroken zijn ontlasting, urine, vetten, voedselresten en zeep.

2. Beluchte zone

Na de voorbezinking stroomt het afvalwater door naar de beluchte zone. Hier wordt met behulp van een luchtpomp zuurstof in het water gepompt, waardoor het water van zuurstofarm naar zuurstofrijk verandert. In deze aerobe omgeving breken bacteriën verontreinigingen verder af.

Een belangrijk proces in deze zone is nitrificatie, waarbij ammonium wordt omgezet in nitraat. Ook grotere organische stoffen worden hier verder afgebroken.

Voor een optimale bacteriegroei bevat de beluchte zone een speciaal dragermateriaal. Bij het Oxyfix® systeem is dit Oxybee®, een lichtgewicht, waterdoorlatend materiaal met een honingraatstructuur. Dit materiaal biedt een groot oppervlak waarop bacteriën zich kunnen hechten, waardoor de zuiveringsprocessen worden versneld.

3. Nabezink compartiment

Het nabezink compartiment is het laatste zuiveringsstadium binnen een IBA-systeem. Hier krijgt het water de kans om tot rust te komen, waardoor het resterende slib en zwevende stoffen bezinken naar de bodem. De bodem van dit compartiment loopt taps toe, wat zorgt voor een geconcentreerde opvang van het slib.

Met een slibretourpomp wordt het slib regelmatig teruggepompt naar het voorbezink compartiment. Dit voorkomt ophoping van slib in de laatste zuiveringsstap en voorkomt dat slib in het oppervlaktewater terechtkomt.

Het gezuiverde afvalwater kan vanuit dit compartiment worden geloosd op het omliggende oppervlaktewater of worden geïnfiltreerd in de bodem, afhankelijk van lokale regelgeving.

Retourleiding voor optimale stikstofverwijdering

Bij sommige IBA-systemen is naast de drie hoofdcompartimenten ook een retourleiding aanwezig. Deze loopt van het nabezink compartiment terug naar het septische compartiment, waardoor een deel van het water wordt gerecirculeerd.

Deze recirculatie bevordert de stikstofverwijdering doordat nitraat dat in de beluchte zone ontstaat, in het septische compartiment onder anaerobe omstandigheden kan worden omgezet (denitrificatie). Bij strengere eisen rond stikstofverwijdering is een retourleiding dan ook een waardevolle toevoeging aan het IBA-systeem.

Meer weten over de zuiveringsprocessen in een IBA-systeem? Bekijk dan onze uitgebreide uitleg over waterzuiveringsprocessen.

Veelgestelde vragen over IBA-systemen

• Wat is een IBA-systeem? Een IBA-systeem is een individueel afvalwaterzuiveringssysteem dat huishoudelijk afvalwater biologisch zuivert door een combinatie van anaerobe en aerobe processen. Het bestaat uit meerdere compartimenten en kan afvalwater zuiveren in gebieden zonder aansluiting op het gemeentelijke riool.
• Hoe werkt een IBA-systeem precies? Het afvalwater passeert eerst het voorbezink compartiment waar vaste stoffen bezinken. Vervolgens wordt het water in de beluchte zone met zuurstof verrijkt, waardoor bacteriën verontreinigingen verder afbreken. Tot slot bezinkt in het nabezink compartiment het resterende slib, dat teruggepompt wordt om ophoping te voorkomen.
• Wat zijn de voordelen van een IBA-systeem ten opzichte van een septic tank? IBA-systemen zuiveren het afvalwater grondiger dan traditionele septic tanks doordat zij een beluchte zone bevatten voor aerobe afbraak. Hierdoor worden meer organische stoffen en stikstofverbindingen verwijderd, wat resulteert in schoner effluent.
• Hoe wordt een IBA-systeem onderhouden? Onderhoud bestaat uit periodieke inspectie van technische onderdelen zoals luchtpompen en het afzuigen van het slib uit het voorbezink compartiment. Dit voorkomt verstopping en zorgt voor optimale zuivering. Het afzuigen gebeurt doorgaans elke 2 tot 5 jaar door specialisten.
  
  

Wil je meer leren over IBA-systemen en septic tanks? Bekijk dan ook onze andere artikelen: Wat zuivert beter, septic tank of IBA?, IBA klassen uitgelegd, en Verschil tussen IBA-systemen en septic tanks.

Interesse om een modern IBA-systeem te laten installeren of wil je advies? Neem contact met ons op voor meer informatie.